Gevangen tussen toen en straks

28-09-2017 15:35 - Overige

“Ik wil dat het weer wordt zoals het was. Dat ik me net zo voel als vóór het overlijden van mijn vrouw en dat ik mezelf weer ken”, zegt hij als hij belt voor een kennismakingsgesprek. Als we elkaar ontmoeten, vertelt hij hoe hij ‘vastzit’ in zijn verlies. Als het ware gevangen tussen wat was en wat zal komen, gevangen tussen toen en straks.

Ik zie weinig beweging in zijn lijf, alsof ook dat verkrampt is. Hij herkent het wel, die stramheid. Er komt niets uit zijn handen, hij heeft nergens zin in, is moe en het enige wat hem bezighoudt is dat zijn lieve vrouw er niet meer is. Ze is twee jaar geleden overleden na een kort ziekbed. Haar overlijden heeft hem verrast en sindsdien gegrepen. Hij is van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat bezig met zijn grote verlies. Vanbinnen is het een grote warboel van gevoelens, die alle om voorrang strijden.

Oriëntatie op het verlies en op de toekomst
Deze cliënt, die zoveel van zijn vrouw heeft gehouden, had te maken met chronische rouw. Hij woonde op het ‘eiland van verlies’, het eiland waar het verlies zich aan hem opdrong. Op dit eiland had hij het idee dat hij zijn vrouw in de steek liet als hij er ook maar aan dacht om zijn leven nu anders vorm te geven. In zijn huis was geen kamer te vinden zonder haar foto’s.
Zijn dochter woonde op het andere eiland, het ‘eiland van de toekomst’. Zij stopte het verlies van haar moeder weg, ondernam nieuwe dingen, ontmoette nieuwe mensen en ging verder met haar leven. Haar moeder leek langzaam uit haar leven te verdwijnen. Ze onderdrukte haar rouw.

Allebei deden ze het anders en konden dat niet van elkaar zien. Hun relatie verwaterde. Ze woonden allebei op een ander eiland en vonden het te moeilijk om de oversteek te maken.

Pendelen tussen toen en straks
Toch is juist het maken van de oversteek wat je te doen hebt in een periode van rouw. Niet één keer, maar wel duizend keer. Van het ene naar het andere eiland en terug. Zodat er sprake is van een oriëntatie op het verlies, het verleden en een oriëntatie op het herstel, de toekomst. Het gaat hier niet alleen om lange periodes, maar zeker ook om momenten die elkaar snel afwisselen.
Goede en slechte momenten of dagen wisselen elkaar in rouw af; soms putten we kracht uit goede herinneringen en soms kunnen we het niet opbrengen om bijvoorbeeld naar foto’s uit een gedeeld verleden te kijken. Een van mijn cliënten noemde het heel treffend ‘rouwpauze nemen’.

We worden als het ware heen en weer geslingerd tussen het verleden met het verlies en de toekomst die nooit meer hetzelfde wordt. Dit is heel normaal. Sterker nog, de slingerbeweging tussen beide maakt dat iemand vooruit komt in zijn rouwproces. Kinderen doen dat van nature, die slingerbeweging maken.

Waar je begint, maakt niet uit
Hoe mensen dit doen, is persoonlijk. De een is meer gericht op het verlies, de ander op het leven in de toekomst. In de loop der tijd verandert de slingerbeweging vaak. In het begin vaker richting verlies, later steeds meer uitstapjes richting veranderde realiteit. Andersom kan ook: soms heeft iemand het nodig om eerst stevigheid in zichzelf op te bouwen om daarna pas het verlies te kunnen aankijken. Bij een heftig verlies is dat, voor een tijdje, een prima ‘strategie’, toekomen aan het verlies kan later ook nog.

Het is belangrijk dat je tijd neemt voor de pijn van het verlies én tijd neemt om er niet mee bezig te zijn en afleiding te zoeken.

Meer weten over omgaan met verlies en rouw?
Heb je een vraag over (aanstaand) verlies, door o.a. overlijden, scheiding, ziekte, verlies van werk? Bel of mail dan voor een kosteloos en verhelderend kennismakingsgesprek: info@brightblue-coaching.nl of tel. 06-12949654, ook voor de nieuwsbrief. Vergoeding door zorgverzekering vaak mogelijk.

Jeanne van Mierlo
Verlies- en rouwtherapeut