KLIK HIER VOOR DE WK POOL VAN HAC WEEKBLAD
KLIK HIER VOOR DE POOL DE FRANCE VAN HAC WEEKBLAD

‘Het laatste oorlogsjaar heeft diepe sporen nagelaten’

07-07-2018 21:30 - Ingezonden door Redactie

Met het project 'De Groote Oorlog rond de Kluis 1914-1918' wordt de Eerste Wereldoorlog herdacht. In 2014, toen de tentoonstellingsreeks werd afgetrapt, was het honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog uitbrak. Voor het grensoverschrijdende project hebben onder meer het Grevenbroekmuseum, de heemkundekringen uit Achel, Bocholt, Hamont, Kaulille, Neerpelt, Sint-Huibrechts-Lille, Cranendonck, Heeze-Leende, Valkenswaard en de VVV in Hamont-Achel de koppen bij elkaar gestoken. Vooral de regionale impact van de Eerste Wereldoorlog staat centraal bij de tentoonstellingsreeks.
Het laatste oorlogsjaar heeft diepe sporen nagelaten, aldus Luc van de Sijpe van geschied- en heemkundige kring De Goede Stede Hamont. In het laatste oorlogsjaar sneuvelden er veel militairen. Uit het werkgebied van de projectgroep, dat onder meer zes Belgisch-Limburgse dorpen beslaat, vochten er 870 soldaten aan het IJzerfront. Daarvan keerden er bijna honderd niet terug. De thuiskomst van hun strijdmakkers werd uitbundig gevierd. Van de Sijpe: “De overgrote meerderheid sprak echter nooit meer over de oorlog.”
De Belgen, Duitsers, Fransen en Britten hadden elkaar vier jaar vanuit loopgraven bestookt. De frontlinie liep door België. Het is een van de redenen waarom de Groote Oorlog nog altijd enorm leeft, stelt Van de Sijpe. Vooral in het begin en het einde van de oorlog is er gevochten. Op veel andere momenten was het vooral wachten geblazen. “Dan sloeg de verveling toe”, weet Van de Sijpe.
Het leven aan het front werd in beeld en geschrift vastgelegd door aalmoezenier Lambert Paradis uit Hamont-Achel. Van de Sijpe: “Hij verbleef de hele oorlog in de loopgraven. Zijn brieven en foto’s vertellen het dagelijkse leven aan het front.” De nieuwe tentoonstelling biedt onder meer een inkijkje in de brieven en foto’s van Paradis. Verder wordt er vooral ingezoomd op het einde van de oorlog, de nasleep en de grote treinontploffing in Hamont.
Op 11 november 1918 werd de Duitse capitulatie getekend. De overhaaste terugtrekking van de Duitse troepen resulteerde in ongevallen, waarvan de treinontploffing bij het station in Hamont - op dat moment het op een na grootste treinstation van België - een van de ernstigste was. Daar ontplofte op 18 november om elf uur 's avonds een munitietrein. Wat volgde was een reeks zware ontploffingen die tot in de wijde regio tot horen was.
De ramp vond plaats op 500 meter van de grens, vlakbij Budel-Schoot. De terugtrekkende Duitse troepen mochten de grens pas oversteken als ze ontwapend waren. Een lange colonne treinstellen stond daardoor vast voor de grens. Enkele hospitaaltreinstellen, die voorrang hadden gekregen, werden door de ontploffing bijna volledig weggevaagd.
De schade in Hamont was eveneens groot, maar er vielen wonder boven wonder geen doden onder de lokale bevolking. “Wel sneuvelden in de directe omgeving alle ruiten. Door de inwoners van Hamont zijn er 350 schadedossiers ingediend”, vertelt Van de Sijpe.

De ramp haalde het nieuws in verschillende landen, waaronder de Verenigde Staten. Van de Sijpe: “In de eerste berichten werd gesproken over duizend doden. De werkelijke schattingen variëren van twee- tot driehonderd doden. De ontploffing was echter zo extreem zwaar dat het onmogelijk was om alle slachtoffers te tellen. Over de oorzaak doen verschillende theorieën de ronde, zoals plunderingen of een opzettelijke ontploffing.”

De expositie loopt van 7 juli tot en met 28 oktober en van 6 april 2019 tot en 26 mei 2019. De tentoonstellingsruimte bij de Achelse Kluis is iedere zaterdag en zondag van 12.00 tot 16.00 uur geopend.