KLIK HIER VOOR DE WK POOL VAN HAC WEEKBLAD
KLIK HIER VOOR DE POOL DE FRANCE VAN HAC WEEKBLAD

De tand des tijds -6- Burgerwoning in Overpelt

10-08-2018 10:14 - Ingezonden door Evert Meijs

Overpelt - In deze miniserie draait het steeds om een foto, gemaakt in de regio van HAC-Weekblad. De afbeelding toont telkens een totaalbeeld (in kleur) van een gebouw of situatie, met een detail dat door de tijd of door het gebruik versleten is: door de tand des tijds. We bespraken al een detail van een molen, een kerk, een schuur, molenhuis en een café. Deze week deel zes; over een woning in Overpelt waarvan ook een aspect door de tijd is geteisterd.

Tekst en foto’s Evert Meijs

Deze week valt een woonhuis op, op het adres Dorpsstraat 67 te Overpelt, dat sinds december 1999 prijkt op de lijst van beschermde dorpsgezichten van Overpelt. Het pand werd bijna tweehonderdvijftig jaar geleden gebouwd en kende vooraanstaande bewoners. De voorzijde van het bakstenen huis is bepleisterd en vervolgens geschilderd. “In mijn jeugdige jaren ontleende ik in mijn geboortedorp Rijkevorsel meermaals het boek 'Het dorpswoonhuis in de Kempen' van de Noord-Brabantse Hans Ruhe. Niet in de laatste plaats omwille van de mooie pentekeningen van onze dorpen uit vervlogen tijden. In dat boek schetst Ruhe een specifiek woningtype dat hij als arts in onze streek veel tegenkwam bij zijn huisbezoeken. In tegenstelling tot de in de Nederlanden gebruikelijke gewoonte van een noklijn loodrecht op de straatkant, hier een meestal evenwijdig daarmee ingeplant in oorsprong tweebeukig woonhuis. Later werd het nog zo gebouwd omwille van de vertrouwdheid. De schrijver sluit zeker niet uit dat ook andere streken zulke panden bezaten, maar het paste wel beter bij de specifieke geografische omstandigheden die de Kempen eigen zijn.
Bij ons eerste bezoek aan deze woning was het al duidelijk leesbaar dat het in oorsprong beantwoordde aan het woningtype dat de schrijver omschreef. Een intrigerende vaststelling!”
aldus huidige eigenaar Sander Aerts uit Vorselaar. Er bevinden zich allerlei versieringen aan de gevel, die de burgerwoning een voorname uitstraling geven. In het midden zal de lege spitsboog-nis zeker opvallen. Daarin stond eens een Mariabeeld. “Dan beeld heb ik nog, en wordt later teruggeplaatst achter oud glas, want stapje voor stapje ben ik het pand aan het restaureren”.
Over de bouwstijl en de geschiedenis van het pand is voldoende literatuur te vinden. Met name de erfgoedlijst (inventaris.onroerenderfgoed.be) geeft veel interessante informatie. In deze serie ‘De tand des tijds’ staat echter de vóórdeur centraal.

Brievenbus
De massieve deur is het visitekaartje van de bewoner en staat in het midden van de woning en is mooi door haar lelijkheid. Hier heeft de tand des tijds haar werk heel duidelijk gedaan. Er zijn meerdere aspecten te noemen die ‘tot op de draad’ versleten zijn. Zo bevindt zich op de middenstijl een roestige sleutel. Als je daar aan draait, gebeurt er niks, maar in het verleden was die sleutel verbonden met een bel. Nu zit aan de linker zijde een moderne drukknop... De horizontale middenbalk van de toegangsdeur ziet er heel slecht uit. De verf is helemaal verdwenen en de balk is rot. In het midden heeft een brievenbus gezeten. Het gat is opgevuld met papier, en ietsje lager is een metalen koperkleurige brievenbus aangebracht. De twee panelen links en rechts van de brievenbus zien er ook slecht uit, evenals de onderkant. Wellicht heeft er een onderdorpel tegenaan gezeten, en is die helemaal verdwenen. Ook in het midden kan een horizontale sierdorpel de deur extra gesierd hebben, en is die door waterinsijpeling óók weg.
Wat er nog wel fraai uitziet, is de metalen deurklink aan de rechterzijde. De klink stelt een rechterhand voor, die een licht-gebogen stokje vasthoudt. Aangezien het kleinood niet is aangetast door de tijd, lijkt het van brons te zijn gemaakt. “Aan de binnenzijde bevindt zich een heel oud slot, misschien wel oudere dan de deur zelf. De sleutel lijkt wel van een oud kasteel”, vertelt Sander, die enthousiast is over de woning die hij in 2015 kocht. “Verbouwen is mijn passie. Zo komt er in het schrijnwerk ook weer oud glas terug en de voordeur wordt gerestaureerd”.

Aan de achterzijde van het pand wordt al gerestaureerd en is een kleine bouwwerf gecreëerd met de benodigde bouwmaterialen. “Maar de versleten voordeur blijft nog wel een tijdje zo hangen”, aldus de nieuwe eigenaar, die verliefd is op dit monumentale pand.